Archivo de la categoría: Sin categoría

NUNCA RENUNCIES A LA FELICIDAD

¡Preciosa homilia del Papa Francisco!!!

«Puedes tener defectos, estar ansioso y vivir enojado a veces, pero no olvides que tu vida es la empresa más grande del mundo. Solo tú puedes evitar que se vaya cuesta abajo. Muchos te aprecian, admiran y aman. Si pensabas que ser feliz es no tener un cielo sin tormenta, un camino sin accidentes, trabajar sin cansancio, relaciones sin desengaños, estabas equivocado.


Ser feliz no es solo disfrutar de la sonrisa, sino también reflexionar sobre la tristeza.
No solo es celebrar los éxitos, sino aprender lecciones de los fracasos.


No es solo sentirse feliz con los aplausos, sino ser feliz en el anonimato.


La vida vale la pena vivirla, a pesar de todos los desafíos, malentendidos, periodos de crisis. Ser feliz no es un destino del destino, sino un logro para quien logra viajar dentro de sí mismo. Ser feliz es dejar de sentirse víctima de los problemas y convertirse en el autor de la propia historia, atraviesas desiertos fuera de ti, pero logras encontrar un oasis en el fondo de vuestra alma.


Ser feliz es dar gracias a Dios por cada mañana, por el milagro de la vida. Ser feliz es no tener miedo de tus propios sentimientos. Es saber hablar de ti. Es tener el coraje de escuchar un «no». Es sentirse seguro al recibir una crítica, aunque sea injusta. Es besar a los niños, mimar a los padres, vivir momentos poéticos con los amigos, incluso cuando nos lastiman.


Ser feliz es dejar vivir a la criatura que vive en cada uno de nosotros, libre, feliz y sencilla. Es tener la madurez para poder decir: «Me equivoqué». Es tener el valor de decir: «perdón». Significa tener la sensibilidad para decir: «Te necesito». Significa tener la capacidad de decir «te amo».


Que tu vida se convierta en un jardín de oportunidades para ser feliz …
Que tu primavera sea amante de la alegría. Que seas un amante de la sabiduría en tus inviernos.
Y cuando te equivoques, empieza de nuevo desde el principio. Solo entonces te apasionará la vida. Descubrirás que ser feliz no es tener una vida perfecta.
Pero el uso de las lágrimas es para regar la tolerancia. Utiliza las pérdidas para entrenar la paciencia. Usa errores para esculpir la serenidad. Usa el dolor para pulir el placer. Usa obstáculos para abrir ventanas de inteligencia.
Nunca te rindas … Nunca te rindas con las personas que te aman. Nunca renuncies a la felicidad, porque la vida es un espectáculo increíble ”.

(Papa Francisco).

ACOLLELO CAMBIO

A coresma é o tempo do cambio. Conversión quere dicir isto: cambio. Hai duas maneiras, porén, de entendelo cambio: cambiar eu certas cousas na vida –na miña ou na dos outros- ou ben acollelo cambio. O primeiro e máis doado ca o segundo. Cambiar cousas, mesmo importantes na vida, e máis doado que acollelo cambio. A vida pódenos cambiar nun intre. O que non pode a vida é facer o que só nosoutros podemos: acollelo cambio. A conversion da que nos fala Xesús non é troco dunhas cousas por outras: do que está mal polo que está ben. Non nos convida a trocar cousas na vida. Isto xa sabemos facelo se queremos. Convídanos a acollelo cambio, a vida que nos cambia nun intre ás veces. Isto é a conversion que agarda de nós.

A vida é certo que pode nos cambiar nun intre. Para ben ou para mal. A vida vén como vén. As cousas pasan, ás veces, sen que poidamos facer nada por evitalas. Sen que poidamos nin sequera entendelas. Ós malos tócalles a lotaría. Alomenos parécenos que nunca lles pasa nada. Todo me pasa a mín «Por qué a mín?», pregúntase calquera, «se eu sempre me portéi ben e fun una boa persoa…». No entanto, para ós que lles vai ben ou non lles pasa nada, non é certo que foron ditas aquelas palabras: «vindo a luz ó mundo os homes escolleron a tebra en vez da luz?»

O difícil non é trocar unhas cousas por outras, as malas polas boas. Se che toca a lotaría podes facelo axiña. E se non che toca pero es unha boa persoa sempre poderás mellorar. O difícil é acollela luz que vén cara a nós cando a vida nos cambia. O difícil é crer na luz no medio da tebra deste mundo onde ós malos nunca lles pasa nada é, por riba de todo, lles vai moi ben.

Texto escrito por V.M.P.

MAIS DATOS SOBRE A CAPELA DE SAN VICENTE DE PONTOIBO


No ano 1992 D. Enrique publicou un artigo na revista das Festas Patronais, ofrecendo
datos que no artigo anterior non aparecen e outros que sí se repiten. Recollo este artigo
por consideralo máis completo co anterior e polo seu interese.


O SANTUARIO E A ROMARÍA DE SAN VICENTE DE PONTOIBO
Por D. Enrique Rivera Rouco
Cronista Oficial de As Pontes


Malia o ritmo de vida moderna que envolve ó Pobo de As Pontes e o notable número de persoas que acoden de fóra do Barrio, segue mantendo o testemuño de piedade e degoro relixioso e tamén de reunión e convivencia social, baixo a súa expresión festiva e de comunicativa ledicia, entre a xente que a celebra.

Para moitos deles aínda pode ser válida a frase do escritor JOVELLANOS que, no século XVIII, indicaba ó Rei Carlos III no “Informe sobre la ley Agraria”: “…no conocen nuestros
labradores otro placer, otra diversión que sus fiestas y romerías…”

Entre as facetas de relixiosidade tradicional que conserva a participación na Misa da Festa, na procesión, na “imposición do Santo” e na entrega de ofrendas, destacan as esmolas en especie, motivo da subasta ou “poxa” ó remate da procesión, en cumprimento de promesas antes feitas pedíndolle a San Vicente a saúde do gando ou tamén dalgunha persoa enferma, e que consisten en anacos de carne de porco e outros produtos agrarios.


O Santuario de San Vicente é de orixe inmemorial, aínda que a Ermida actual ten estilo neoclásico tanto no retablo como no edificio, que foi reconstruído e ampliado no ano 1847. No entanto a imaxe do Patrón procede de data moi anterior: é unha talla ben lograda, da que non hai constancia da súa adquisición ou doazón. O estilo iconográfico que presenta -ensinando na man o instrumento do martirio (unha cadea)-
sitúa este exemplar dentro da corrente escultórica da Baixa Idade Media (a partir do
século XIII), por iso a imaxe pode ter cincocentos anos.


Esta capela curiosamente está erixida nunha zona onde aparecen restos primitivos doutra civilización; antes de que achaiasen o adro observábanse nel vestixios de enterramentos antigos, os remates de laxas de pedra que configuraban nichos rudimentarios. Nun desmonte feito en anos pasados apareceu o sarcófago que alí se conserva: unha peza perfectamente lograda representando a figura humana no seu interior.


Acerca deste sarcófago había unha crenza de que a auga que sempre ten (procedente da chuvia) permanece alí milagrosamente e é curativa, por iso lavaban nela os ollos ós enfermos da vista.


A situación da ermida nun entorno de enterramentos primitivos revela a súa procedencia paleocristiá, cando as primeiras comunidades cristiás seguían o método de cristianizar os lugares do culto pagán e as súas deidades, situándose no mesmo sitio deles. Así aparecen ao lado dun “castro” e con enterramentos deste tipo moitas igrexas,
como as de Ribadeume, Bermui, Espiñaredo, etc.


As fincas inmediatas á capela de San Vicente, polo sur, teñen desde antigo o nome de “Porto da Vila”, mostra de que noutros tempos houbo por alí un poboado ou “vila”.

Nesa vertente do sur da capela hai un manancial que se chama a “Fonte do Santo”, con auga fresca e sabedora que usan no seu consumo moitos veciños de As Pontes.

Sobre o desenrolo da vida deste Santuario só dispoño dos datos que conserva o Arquivo Parroquial, e que parten do ano 1745. Segundo as partidas dese libro, tiña este Santuario unha vida florecente: era propietario dun grande número de cabezas de gando que tiña “postas” ou alugadas ós veciños (vacas, bois, cabalos, cabras, colmeas, etc.). Os seus produtos, xuntamente co petitorio da Capela, formaban o “cargo” (ou haber) do Santo, que nese ano (1745) deixou un excedente de 977 reais e 12 marabedís.

Corrían cas contas un Mordomo e dous Contadores (baixo a supervisión do Cura) e eran nesa data -respectivamente- Xacinto do Castro, Remigio do Chao e Pedro da Bouza. Tiñan por “descargo” (gastos) os estipendios das funcións patronais, a adquisición de cabezas de gando para alugar e a conservación da Capela.

Continuou con este sistema administrativo ata entrado o noso século, en que desapareceu o aluguer do gando por parte do Santuario; máis, en troques, comezou a potenciarse a concorrencia de ofrendas -ou esmolas- en especie que, ata fai trinta anos, sobraban para costear a festa e conservar a Capela.

Ao incrementarse a cantidade de esmolas destacouse a subasta ou “poxa” que se fixo célebre e singular en toda esta Comarca. Tivo o seu apoxeo polos anos 1940-1960, aproximándose algúns anos aos mil quilos o volume de carne poxada.

Nas últimas décadas foron baixando estas cantidades paralelamente á decadencia do entorno rural, que de cote vai despoboándose. Dirixe a “poxa” D. Salustiano Ameneiro Vázquez con grande humor e divertimento do público. Nos últimos anos puxou uns 250 quilos de carne de porco a 400 pts. o quilo; 8 coellos a 800 pts.; 5 ducias de chourizos a 30 pts. unidade; 5 pares de queixo do pais a 800 pts. a peza; 6 ferrados de trigo a 70 pts. o quilo; 2 ferrados de maínzo a 1.300 pts.; 300 quilos de patacas a 30 pts. quilo; e varias aves, cotizadas segundo especie.

Resulta claro que nos tempos actuais a esmola representa só unha pequena axuda para o custo da festa, cando en datas recentes pasaba de costeala quedando sempre un remanente. Así o constata o derradeiro libro de administración deste Santuario, no que sobresae o incidente do ano 1946: o día 3 de febreiro dese ano, fíxose unha xuntanza xeral do Barrio na casa de D. Andrés Corral Cazás, presidida polo Párroco D. José Río Seijo, con motivo de “normalizar a administración” pois viñan acontecendo abusos, e ditáronse alí as regras para a recadación, inversión, organización da festa, conservación do edificio, etc.

E decidiuse abrir unha cartilla na Caixa de Aforros de As Pontes para depositar os fondos sobrantes. As melloras feitas no Santuario nas últimas décadas foron: o cielorraso, pavimentación, caleados, adquisición de lámpadas, construción dun palco e unha cabana. Recentemente, sen medios, pero co entusiasmo dos veciños, achaiouse o chan, e cubriuse mediante uralita un tramo do adro (136 metros cadrados) onde se oficia a misa o día da festa e ten lugar comodamente a verbena, aparte de servir para as reunións do vecindario. Mesmo así construíuse un muro circundante que protexe e adorna o espazo exterior. En resumo, a romaría de San Vicente de Pontoibo segue sendo unha celebración típica e ó mesmo tempo moderna e alegre, dentro dun barrio entusiasta e acolledor como é Pontoibo

Foto da páxina Daquela As Pontes.

Texto aportado por Xose María Ferro, director do Museo Etnográfico Monte Caxado

¿CUAL ES NUESTRA PRÓXIMA ETAPA?



Ésta es la historia de Babai Sathe.


Sucedió en Jawalke, una minúscula población del estado de Maharashtra, en el centro de la India. Se la veía siempre con el manguito neumático de la tensión, el estetoscopio y una báscula para pesar a los bebés ¿Quién era ella? No era médico ni enfermera. Era una mujer analfabeta de la casta de los intocables, nacida en la miseria más absoluta. Sólo comía cuando las castas superiores le tiraban comida y ésta caía al borde de su sari. Caminaba descalza por el pueblo porque las mujeres intocables no tienen derecho a usar calzado. Hasta que se habilitó para trabajar como sanitaria en el pueblo, asistir partos, curar enfermedades y  salvar vidas ¿Qué había pasado, pues?


Sathe se acordaba de cuando debía permanecer durante horas cerca del pozo local, que no tenía derecho a tocar, esperando a que alguna mujer de otra casta superior se compadeciera, al fin, de ella y llenara su cubo de agua. Era tan pobre que lavaba su cabello con barro y no tenía más que un sari: cuando lo lavaba se quedaba esperando en la orilla del río hasta que estuviera seco. Casada a los diez años, nunca pudo ir a la escuela.


Por aquellos días cierto médico, graduado en una de las facultades más prestigiosas de la India, tomó la decisión de consagrarse, junto con su esposa, a los más pobres de los pobres. Para promover la medicina preventiva puso en marcha un programa en el que los propios habitantes del lugar debían implicarse, sobre todo las mujeres de las castas inferiores, tras recibir una formación específica. Así fue como Sathe empezó a formarse. Y lo primero iba a ser la transformación de sí misma. Hasta entonces, cuando alguien le preguntaba su nombre, ella respondía con el nombre de su pueblo natal y de su casta, pues no creía tener identidad propia como ser humano. Fue mirándose en un espejo cómo se acostumbró a decir su propio nombre. Poco a poco fue aprendiendo a habitar su propia persona y a apropiarse de su identidad. Tras varias semanas y meses de formación en cuidados de la salud, llegó a ser una autoridad en el lugar: asistía los partos, prodigaba consejos a las madres más jóvenes, desmitificaba la salud y desmontaba sus mitos. «Yo era como una piedra sin alma -solía recordar-; cuando vine aquí recibí un ser, la vida. Aprendí a ser valiente y audaz. Me convertí en un ser humano». Sathe acababa de nacer.


La historia de Sathe nos puede ayudar a comprender el evangelio. Jesús, en cierta ocasión, se refirió a una curiosa iniciativa de Moisés, al fabricar y levantar éste en el desierto una serpiente de cobre y bronce para contener la plaga de serpientes venenosas que venía diezmando a su pueblo ¿Por qué fabricar una serpiente? La serpiente es un símbolo de vida, de renovación y eterna juventud al mudar su piel una y otra vez. A Esculapio, dios griego de la salud, se le representaba en forma de serpiente. No en vano, hoy en día, la serpiente enroscada en torno a una vara es el símbolo del árbol de la vida y el emblema de las sociedades médicas. Pues bien, Jesús hará suyo este símbolo para anunciar su propio destino. No olvidemos aquellas palabras que el propio Jesús le dirige a Nicodemo: «sin nacer de nuevo nadie podrá ver el Reino de Dios». Si estamos hablando nada menos que de un nuevo nacimiento, ¿qué significa, entonces, nacer de nuevo?


No es fácil explicar lo que significa nacer de nuevo. Cuando habla con Nicodemo, Jesús evoca la imagen del viento: uno sabe que hay viento cuando lo oye sonar pero lo que no sabe es en qué dirección va a soplar un momento más tarde. Uno puede trazar un plan pero no puede trazar de antemano la ruta que lo hará prosperar. Prosperar conlleva actuar siempre con transparencia, buscar la luz y secundar una inspiración interior que viene de Dios: «El que realiza la verdad busca la luz para dejar de manifiesto que sus acciones son acordes con la inspiración de Dios». Tendrá, además, el valor de abandonar su vieja piel, como la serpiente. Eso fue lo que hizo Sathe. Ya no dirá en lo sucesivo «he llegado a la meta» sino «¿cuál es la próxima etapa?»


Pero aun nos queda un paso más. El evangelio enseña que Jesús es la serpiente de vida, la luz que abre el camino hacia una vida sin fin. La serpiente levantada en el desierto es claramente una alusión a la cruz: siguiendo el camino del amor fue en ella donde Jesús abandonó su propia piel, con la que tanto bien hizo, para nacer a la vida universal que hoy en día nos sigue transformando más allá del tiempo, por medio de seres humanos como aquel médico que hizo nacer una persona nueva en Sathe.

En el año 2005 Babai Sathe, la intocable, fue elegida Sarpanch, esto es, líder en la población de Jawalke ¡Qué triunfo de la vida! Nosotros sabemos que esta victoria no ha sido fruto del azar pues tiene rostro: el que Dios ha querido revelarnos por medio de Jesús ¿Estamos dispuestos a que esta misma fuerza de renovación nos siga transformando y conduciendo hacia una vida sin fin?

Texto de André Gilbert y traducido por V.M.P

LA VIOLENCIA DE LA VIDA

El once de septiembre del año 2001 quedará grabado para siempre en nuestra memoria colectiva como el día de la violencia religiosa. Aquellas bombas humanas ¿no buscaron su justificación en una santa cruzada contra el imperio del mal, la civilización occidental, que ataca abiertamente los preceptos milenarios de la ley islámica? Es en esta clave como propongo volver a leer el relato evangélico en que vemos a Jesús expulsando a los mercaderes del templo.


Es curioso que un mismo relato aparezca recogido en los cuatro evangelios.  Excepción hecha naturalmente de los relatos que nos cuentan la muerte y la Resurrección de Jesús. Llama poderosamente la atención que los primeros cristianos hayan querido que llegara hasta nosotros el recuerdo de un hombre Jesús que parece «fundir los plomos». Juan, por cierto, describe el gesto de Jesús con más crudeza que los demás evangelistas. Nos cuenta, por ejemplo, que «hizo un látigo de cuerdas», «tiró al suelo las monedas de los cambistas y volcó sus mesas».  Y, sin embargo, el evangelista no dice en ningún momento de ellos que fueran unos ladrones o embaucadores.  Se limita a recordar que eran unos simples mercaderes y cambistas ¿Cuál es, pues, el problema?


Conviene recordar el papel tan importante que juegan en el templo estos mercaderes. Cuando Lucas, el evangelista, nos cuenta que María y José ofrecieron en sacrificio por la circuncisión de Jesús lo estipulado según la ley, un par de tórtolas, ¿dónde pudieron adquirir esas aves sino en el puesto de uno de estos mercaderes? Al hacer frente a los vendedores de bueyes, de ovejas y de tórtolas, lo que hace Jesús es poner en cuestión todo el sistema de las ofrendas sacrificiales, es decir, el mismísimo culto del templo. Es un gesto radical, no exento, sin duda, de cierta violencia.


¿Qué puede mover a Juan, el evangelista, a presentarnos una escena en la que Jesús parece hacer blanco en el corazón mismo de la religión judía, tal como podría hacerlo un integrista islámico que rechaza la sociedad occidental? Tenemos un esbozo de respuesta a nuestra pregunta en otra escena anterior, de profundo simbolismo, “las bodas de Cana”: el agua se convierte en vino, el agua de las abluciones rituales en la religión de Israel queda reemplazada por algo mejor, el vino de la fiesta y de la alegría en comunidad que trae Jesús. En la escena de los vendedores expulsados a latigazos se proclama, a su vez, que el templo y todo el ritual de los sacrificios han dejado de servir para vivir en relación con Dios y han sido superados por el nuevo templo que es la persona misma de Jesús, vivo para siempre después de una vida entregada hasta la muerte.


Y, no obstante, ¿por qué toda esta violencia? Es la violencia propia de la vida. Como el que va a nacer oprime desde dentro el vientre de su madre para salir de él y sale, al fin, gritando a la luz, así Jesús quiere tirar abajo todos esos muros que impiden una relación amorosa con aquel a quien Él mismo llama «Padre». Los discípulos encuentran la clave de la actitud de Jesús en el salmo 69: «el celo de tu casa me devora». Este versículo lo podemos traducir, por cierto, como sigue: «el amor que se entrega me llena del todo» y también «el amor que se entrega acabará por causarme la muerte». El culto del templo no solo no permite alcanzar una comunión vital con Dios, antes bien, la obstaculiza. Tú y yo, ¿no reaccionaríamos, tal vez, como Jesús en nuestro anhelo de vida auténtica ante todo lo que pudiera representar un obstáculo para el amor verdadero? La intensidad de la violencia es del mismo orden que la intensidad del amor.


¿Qué diferencia hay, pues, entre la actitud de Jesús  y la de los integristas de toda laya, musulmanes o cristianos? El integrismo es una postura de rechazo ante cualquier novedad que pueda brindar el presente, con sus experiencias y conocimientos nuevos. Es el acantonamiento en el statu quo y en la creencia de que la salvación consiste en volver al pasado y a las soluciones de otros tiempos. Hay, en el integrismo, una falta radical de fe y una oposición al dinamismo de la vida. La actitud integrista es una fuente de amargura y de odio ante la situación actual, que se convierten en ideología y en violencia destructora. En el polo opuesto, la necesidad de contraer una relación amorosa con un Dios que es Padre y el ansia de vida que despierta esta misma necesidad moverá a Jesús a tirar por tierra los ritos fosilizados del templo y a presentarse a sí mismo, en la ofrenda de su propio cuerpo, como nuevo ámbito para la relación con Dios. La única violencia que aquí tiene lugar es la del amor que construye, manifestado en la Pascua.

Ojala pudiéramos encontrar la misma violencia amorosa y constructiva entre los cristianos de nuestros días, tal vez demasiado entregados a sus actos rituales. 

André Gilbert

DON ENRIQUE RIVERA ROUCO FALA SOBRE A CAPELA DE SAN VICENTE

Foto cedida por Mundito Carballo

No ano 1995, publica D. Enrique uns artigos en A NOVA UNIÓN dedicados aos Santuarios de As Pontes de García Rodríguez, que vou tratar de reproducir nesta e nas seguintes colaboracións.


Esta primeira está referida ao Santuario de San Vicente de Pontoibo, e apareceu no xornal da primeira quincena de marzo de 1995.

SAN VICENTE DE PONTOIBO (SANTUARIOS DE AS PONTES)

É de orixe inmemorial, anque a ermida actual ten estilo neoclásico tanto no retablo como no edificio, que foi reconstruído e ampliado no ano 1847. Nembargantes a imaxe do patrón procede da data moi anterior, é ensinando na man o instrumento do martirio (unha cadea), sitúa este exemplar dentro da corrente escultórica da Baixa Idade Media (a partir do século XIII), por iso a imaxe pode ter cincocentos anos.
Esta capela curiosamente está erixida nunha zona onde aparecen restos primitivos doutra civilización; antes de que achaiasen o adro observándose nel vestixios de enterramentos antigos, os remates de laxas de pedra que configuraban nichos rudimentarios e, nun desmonte feito en anos pasados apareceu o sarcófago que alí se conserva: unha peza perfectamente lograda representado a figura humana no seu interior.

Lenda do sarcófago
Encol a este sarcófago había unha crenza de que a auga que sempre ten (procedente da chuvia) permanece alí milagrosamente e é curativa, por iso lavaban nela os ollos ós enfermos da vista.
A situación da ermida nun entorno de enterramentos primitivos revela a súa procedencia paleocristián, cando as primeiras comunidades católicas seguían o método de cristianizar os lugares do culto pagán e as súas deidades, situándose no mesmo sitio deles. Así aparecen ao lado dun “castro” e con enterramentos deste tipo moitas igrexas, como as de Ribadeume, Bermui, Espiñaredo, etc.
As fincas inmediatas á capela de San Vicente, polo sur, teñen desde antigo o nome de “Porto da Vila”, mostra de que noutros tempos houbo por alí un poboado ou “vila”. Nesa vertente do sur da capela hai un manancial que se chama a “Fonte do Santo”, con auga fresca e sabedora que usan no seu consumo moitos veciños.

As últimas reformas
As melloras feitas no santuario nas últimas décadas foron: o cielorraso, pavimentación, caleados, adquisición de lámpadas, construción dun palco e unha cabana. Recentemente, sen medios, pero co entusiasmo dos veciños, achaiouse o chan, e cubriuse mediante uralita un tramo do adro onde se oficia a misa o día da festa e ten lugar comodamente a verbena, aparte de servir para as reunións do vecindario. Mesmo así construíuse un muro circundante que protexe e adorna o espazo exterior. En resume, a romería de San Vicente de Pontoibo segue sendo unha celebración típica e o mesmo tempo moderna e alegre, dentro dun barrio entusiasta e acolledor como é Pontoibo.

Texto aportado por Xose María Ferro, director do Museo Etnográfico Monte Caxado

DON ENRIQUE RIVERA ESCRIBE SOBRE A CAPELA DO FREIXO

Seguindo cos artigos que D. Enrique fixo sobre as ermidas e igrexas do noso concello de As Pontes de García Rodríguez, poñéndoas en valor ao recuperar a súa historia, imos ver algo que nos deu a coñecer o día 18 de xullo de 1990 e co motivo das festas patronais.

Publicouno A VOZ DE GALICIA, e é un artigo referido a Igrexa do Freixo, e máis concretamente á súa porta principal, xa que nela aparecen dúas columnas que nos falan da historia deste templo.

COLUMNAS DEL SIGLO XVII CON SUS FIGURAS ADORNAN EL TEMPLO PARROQUIAL DE O FREIXO.

Por D. Enrique Rivera Rouco.

La puerta principal de la iglesia de O Freixo (As Pontes) ha sido adornada por el exterior en el sigo XVII con dos columnillas y repisa transversal, logradas en roca dolomítica (sedimentaria, arenisca, marrón, blanda) de uso antiguo en las edificaciones de la zona y concretamente en la obra referida del templo.

Dichas columnas presentan, en bajo relieve, tres efigies: una de la Condesa de Montenegro y las otras de los monarcas entonces reinantes en España: Carlos II y su esposa Doña Mariana de Austria.Conforme la documentación que conserva el Obispado de Mondoñedo sobre fundaciones, administración y provisión de capellanías, los datos del Archivo Parroquial de O Freixo (Que transcribe la obra “Estudios Mindonienses” volumen I; págs.. 361 y siguientes. Ediciones. Kadmos. Salamanca. Año 1985), y la tradición oral, en el año 1665 Doña Florencia de Estua y Miranda, esposa de D. Fernando Sanjurjo Montenegro, familia noble residente en el palacio de Pude (San Simón de la Cuesta-Lugo) erigió el Santuario de Pena de Francia en Solloso (O Freixo) con capellanía de “colocación laical”, es decir, de presentación y patronato de legos o seglares.

El hermano político de Doña Florencia, D. Antonio Sanjurjo Montenegro, cura de O Freixo, fundó mediante testamento cerrado de fecha 27 de diciembre de 1672, una capellanía, también de “colocación laical”, de la advocación de la Virgen de la Concepción con sede en la iglesia de dicha parroquia. Fue en esa época, en la segunda mitad del siglo XVII, cuando ha sido ampliado el edificio del Templo parroquial de esta Feligresía; le añadieron las dos naves laterales, el pórtico y el campanario, y adosaron en torno a la puerta principal las columnillas conmemorativas que continúan rememorando aquellos tiempos.

El recuerdo de la Condesa de Montenegro se conserva aún con beneplácito en la memoria de los feligreses como de grata persona, pese a la distancia cronológica que les separa y a la índole opresora de la antigua nobleza.

Esos beneficios por ella proporcionados, unidos al crecido número de habitantes que antaño integraban esta parroquia, consiguieron enaltecerla con la máxima categoría parroquial, de mayor rango que As Pontes: la categoría “de término”.

El templo parroquial, más similar en sus dimensiones a una catedral que a una iglesia de aldea, y la suntuosidad de la casa rectoral que iguala a los pazos gallegos, comprueban la

pasada grandeza de O Freixo, minada posteriormente por la emigración y por haberse posesionado -de manera ilegal- de sus tierras el tristemente célebre Patrimonio Forestal.

EL HECHIZO

Nos cautiva y nos fascina. Cuando lo tenemos delante, su hechizo amenaza nuestra libertad. Ya no somos capaces de pensar con sosiego. Ya no tenemos descanso. Ya no somos nosotros. Cuando vemos con nuestros ojos las imágenes de violencia en las calles que hemos visto estos días por los medios ya no somos capaces de pensar. El mal nos cautiva y fascina. Entra por los ojos y se nos queda en el cuerpo. Lo consumimos y nos consume. Las imágenes del mal son producto de consumo. La violencia es un buen negocio.

Por eso es urgente afrontar el hechizo del mal y cuidar de nuestra libertad más honda: no la de decir o hacer lo que nos apetezca sino la de pensar en lo que decimos o hacemos. Es urgente entender la diferencia entre comprender y justificar. El hechizo del mal en las imágenes de violencia que entran por nuestros ojos consigue enseguida lo que busca: que no seamos capaces de entender esta diferencia. Es su manera de fascinarnos. Y, una vez fascinados, el mal se hace dueño de nuestra inteligencia. Ya no somos nosotros. Ya no es la razón la que habla. Habla, o grita, aquello que llamamos “sentido común” sólo para justificarnos. El sentido común, como decía Descartes, es aquello que todo el mundo cree tener…

Texto escrito por V.M.P.

O FEITIZO

Catívanos e ameíganos. Cando o temos diante, o seu feitizo ameaza a nosa liberdade. Xa non somos quen de pensar con sosego. Xa non temos acougo. Xa non somos nosoutros. Cando vemos cos nosos ollos as imaxes de violencia nas rúas que vimos estes días polos medios xa non somos quen de pensar. O mal catívanos e ameíganos. O mal entra polos ollos e quédasenos no corpo. Consumímolo e consómenos. As imaxes do mal son produto de consumo. A violencia e un bo negocio.

Por iso é urxente afrontalo feitizo do mal e termar da nosa liberdade máis fonda: non a de dicir ou facer o que nos pete senón a de pensar no que dicimos ou facemos. É urxente entendela diferenza entre comprender e xustificar. O feitizo do mal nas imaxes de violencia que entran polos nosos ollos consegue axiña o que procura: que non sexamos quen de entender esta diferenza. É a súa maneira de ameigarnos. E, ameigados, o mal faise o dono da nosa intelixencia. Xa non somos nosoutros. Xa non é a razón a que fala. Fala, ou berra, aquilo que chamamos «sentidiño» so para xustificármonos. O sentidiño, como dicía Descartes, e aquilo que todo o mundo cre ter….

Texto escrito por V.M.P

LAS DOS CARAS DE LA VIDA

Imagen de la transfiguración del Señor

Era un brillante hombre de negocios. Cuando estaba inmerso en sus operaciones, era capaz de hacer cálculos con la mayor rapidez. Era, además, muy generoso con sus hermanos: cada vez que se veían en apuros allí estaba él para echarles una mano. Con su mujer y sus hijos era de una ternura desbordante. Hasta que, un día, empezó a olvidar cosas: un grifo sin cerrar, una estufa sin apagar…Una mañana tomó el autobús y su familia, angustiada, no dio ya con él hasta el anochecer. El diagnóstico estaba claro: tenía Alzheimer. Las cosas, poco después, comenzaron a empeorar: empezó a acusar a su mujer de que le robaba. Para tranquilizarle, a ella se le ocurrió entonces meterle en el bolsillo un fajo de billetes repartido en pequeñas cantidades: así tendría la sensación de que llevaba mucho dinero encima. A veces, salía a pasear en pijama. En los escasos momentos de lucidez que acertó a tener, antes de perderse en la noche, rompía a llorar. Hasta que llegó el momento y fue necesario internarlo. A su familia le embargaba una pena indecible cada vez que le visitaba. Al que fuera esposo y padre había que cambiarle ahora los pañales. Se pasaba los días mordiendo un trapo. No reconocía ya a nadie.

Cuando la enfermedad da la cara uno se encuentra, con frecuencia, ante la negación, tanto en la mente del propio enfermo como en la de sus allegados: “no es posible”, “no le está pasando eso a él”. Y, cuando la enfermedad se acaba apoderando de alguien, crece la tentación de alejarse de él, como si ya no existiera ¿Cuál es, pues, el verdadero rostro de la vida? ¿Quiénes somos realmente cada uno de nosotros? La respuesta a estas preguntas sólo podrá encontrarla el que esté dispuesto a contemplar juntas “las dos caras de la vida”. Y esto es precisamente lo que nos propone el relato evangélico de la Transfiguración. Veámoslo.

Este relato es conocido tradicionalmente como el de la Transfiguración de Jesús. En pocas palabras, Jesús invita a sus discípulos más íntimos a subir con él a lo alto de una montaña. Allí le verán, de pronto, traspasado de luz y en conversación con dos personajes decisivos del Antiguo Testamento. Una voz del cielo les invitará, entonces, a escuchar al Hijo querido de Dios. Nuestras reacciones ante este relato varían desde el estupor que provoca en nosotros todo lo irreal y prodigioso hasta el impulso de piedad que puede suscitar en cada uno la presencia misma del Hijo de Dios, que se nos ha dado a conocer en su divinidad. Pasamos así un tanto de soslayo sobre lo que este relato intenta comunicarnos de una manera un poco desconcertante: entre los anuncios de su Pasión y la cercanía de su muerte, que se perfila ya en el horizonte, la fe de sus íntimos ve y comprende acerca de Jesús ciertas cosas que escapan al común de los mortales. En otras palabras, mientras el común de los mortales no ve en Jesús más que a un condenado a muerte y a un desgraciado, la fe de sus íntimos sigue viendo en él al ser extraordinario y único que ha sabido hablar sobre Dios de una manera extraordinaria y única. Su fe ha sido capaz de contemplar, a la vez, las dos caras de la vida: el rostro doliente y desfigurado, por una parte, y el semblante del ser querido y único que conocieron, por otra. Ambas forman parte de nuestra realidad humana.

Si bajamos al nivel de los hechos, nos encontraremos con que las cosas no sucedieron probablemente tal como se nos han contado: la transformación fulgurante de cuerpos y vestidos,  la nube que envuelve a los protagonistas del relato, la voz que resuena de ultratumba…El evangelista recurre a un lenguaje llamativo para comunicarnos algo profundo y verdadero: es su unión con Jesús en el amor la que les ha permitido a los discípulos superar la atrocidad de su proceso y de su muerte y adentrarse en la experiencia de la Pascua.  Es la mirada que nace del amor la que hace posible ver más allá de un desecho de ser humano.

Cuando uno vuelve al relato de la Transfiguración, se queda con la impresión de que el foco está puesto, en él, sobre la persona de Jesús: craso error. No podemos hablar de Jesús sin pensar en nosotros mismos. Jesús no hace otra cosa que abrirnos el camino. Por eso, cada uno de nosotros no es uno sino dos a la vez: las dos caras de la vida, el ser vestido de luz que es el Hijo amado de Dios y el hombre o la mujer de rostro desfigurado por el dolor. Es muy fuerte la tentación de ver solo, en uno mismo o en los demás, al ser vestido de luz cuando la vida nos sonríe. O al ser hundido en las tinieblas cuando la vida nos golpea. El relato de la Transfiguración nos enseña: cuando el cielo se cubra de sombríos nubarrones, alza tú los ojos hacia las alturas de la fe y no olvides al ser luminoso y bendecido que eres. Es lo que hacen quienes cuidan de aquellos seres cuyo espíritu ha volado hacia mundos imaginarios, como los enfermos de Alzheimer. Sus ojos traspasan las tinieblas para seguir viendo al ser luminoso que han amado.

Voy a confesar una costumbre que he tenido. Durante varios años pude ver a muchos recién nacidos cada vez que visitaba con mi mujer a las parejas para preparar el bautismo de sus vástagos. Me quedaba entonces mirándoles a los ojos mientras me preguntaba: “¿qué será de esta criatura?”. Hoy en día, cada vez que me encuentro con alguien, quién quiera que sea o cuál sea su conducta, no puedo dejar de imaginarme al bebé que fue, al muñeco de sonrisa tierna y luminosa que todos hemos sido una vez. Ya lo sé: me hablaréis de Hitler, de Saddam Husseim, de Gadafi…¿ha muerto para siempre, en algunos casos, el muñeco enternecedor? ¿O nos engaña el relato de la Transfiguración? Seamos, pues, como los centinelas en pie hasta la aurora, el día en que el ser luminoso acabará traspasando las tinieblas y Pascua será, al fin, una realidad universal. Al menos, si nos queda fe para entonces…

André Gilbert