HÓRREO (III) DE ENDESA, CENTRAL DE GAS.

Neste caso, aínda que situado no interior do recinto da central de gas, si atinaron co exemplar da zona, é máis, hai que dicir que é un fermoso exemplar de hórreo tipo “Cabanas”. Teño que engadir que a foto non é moi boa, pois está feita dende fóra do recinto e a malla metálica dificulta o enfoque.

Hórreo de soleira de altura media, maciza de pedra e rematada en escaleira tamén en pedra nun dos lados menores.
Tornarratos de pedra que fai as veces de piso ou chan da cámara.

Cámara mixta, de madeira e pedra, con tres corpos de cámara, dividida por columnas de pedra. Leva dúas faixas lonxitudinais horizontais que atravesan a cámara todo ó arredor. A porta está nun dos penais.

O teito a catro augas e de lousa, con remate de tella redonda.
É un fermoso exemplar, grande e que podía gardar unha cantidade considerable de maínzo e que debeu de vir dalgunha zona de expropiación da mina, posiblemente das últimas.

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada.

HÓRREO (II) DE ENDESA (CENTRAL DE GAS)

Na estrada de acceso á central de gas de Endesa e á man dereita atopamos ese exemplar de hórreo moi particular, e explícome, a simple vista vemos que é un hórreo que non é dos da zona, xa que é ancho e a dúas augas, a sustentación tampouco é a máis abondosa nos hórreos ponteses, aínda que noutrora puidérao ser (refírome antigamente). Mais imos velo.

A sustentación esta feita con catro esteos situados a máis espazo que o ancho e o longo da cámara o que non cadra para nada, pois os esteos podían sobresaír un pouco do ancho da cámara, mais non tanto.

As rateiras están formadas por catro pedras a xeito de paralelepípedo, algo tamén bastante raro neste concello. Xa que eran chantas ou pedras máis planas e algo máis grandes.

Sobre as rateiras, dúas vigas transversais debaixo dos penais que tamén sobresaen en exceso. E para saír aínda máis do normal, uns tornos de ferro que atravesan vigas, rateiras e chegan aos esteos para fixar todo. Cando o normal e que só foran pousadas enriba das rateiras.

A cámara tamén ten o seu particular. É unha cámara bastante ancha. Está toda ela feita en madeira. O chan ou piso da mesma tamén é de madeira. E o máis particular, busqueille a porta e non a atopei por ningures. Engadir que está policromada, pintada de branco e de vermello.

O teito, para non desmarcarse do resto, tamén ten o seu particular. É un teito a dúas augas, con lousas de dúas clases. As do remate son rectangulares e fan un remate atípico nesta zona, pois non van encaixadas unhas nas outras. As latas, ou táboas que van debaixo do teito, tamén están colocadas sen cangos.

Conclusión, penso que alguén tivo a idea de poñer un hórreo (novo) xunto cun carro e facer a cousa máis “enxebre”, mais fallou o deseño, o coñecemento dos hórreos da zona e o coñecemento da súa construción. Ás veces, véndennos fume e dicimos: – Que fermoso! Pero imos deixar a cousa en que o carpinteiro que o fixo non era desta zona e que se esqueceu da porta.

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada.

HÓRREO DE ENDESA (NOS PATOS).

Dentro do recinto empresarial de ENDESA e, concretamente, na zona axardinada chamada dos “patos”, está situado este fermoso exemplar de hórreo. Descoñezo o seu orixe, sei que fora da zona expropiada, mais non sei nin o lugar nin a casa de onde veu.

É un hórreo longo se o comparamos co hórreo tipo, descoñezo a súa sustentación orixinal e non sei se a que ten é a que tiña ou é unha reprodución da que tería en orixe ou é nova, pois a sustentación era unha parte do hórreo que non se soia levar canda el, facíase unha nova para cando se traía pousalo nela. Neste caso estamos a falar dunha sustentación novidosa e pouco frecuente neste concello,  pois componse dunha soleira maciza feita en cantería na que van apoiadas as cepas feitas dunha soa peza. Sobre estas as rateiras ou tornarratos. Ten seis cepas, dúas centrais no lugar da porta, e cinco rateiras, unha sobre cada cepa e a da porta apoiada en dúas. A cámara é mixta, de madeira e pedra, coas doelas atravesadas por dúas fitas lonxitudinais horizontais que o rodean. O teito é a catro augas, de lousa e con remate de tella curva nos cumios superior e laterais. Vai adornado cun remate en pináculo nun extremo e, no outro, cunha cruz cumial da que xa falei no seu día.

A porta central dáse nalgún caso máis de hórreo nesta zona, mais é escasa, polo xeral está nun dos penais. Non ten escaleiras de acceso, polo que é de supoñer que se faría mediante unha escaleira de madeira.

É un fermoso e grande exemplar de hórreo que debía pertencer a unha casa con bastante terra dedicada a produción de maínzo.

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada.

HÓRREO NA MOURELA

Por xentileza do matrimonio, Carlos e Fina, da Librería “Xandra” que me facilitaron as fotos deste hórreo, hoxe podo expoñelo nesta sección. Era un exemplar que eu non tiña localizado. Moitas grazas a ámbolos dous.

No lugar da Mourela atopamos este exemplar de hórreo e que é propiedade de D. Gumersindo Rivera. Trátase dun hórreo que coma moitos non é orixinario deste lugar, xa que veu do Almigonde, lugar onde se atopaba orixinariamente.
É do tipo “Cabanas” e aparenta ter moitos anos. Vaise conservando ben, máis xa comeza a ter necesidade dalgún arranxo, principalmente no teito.

A sustentación é sobre muretes, concretamente dous, enriba deles os tornarratos que son dúas chantas. Sobre estas a cámara de madeira toda ela e cunha fita lonxitudinal transversal. A porta nun dos penais. Non ten escaleira, pois os muretes son baixos.

Orixinariamente descoñezo se a tiña e cal era a súa sustentación. O teito a catro augas e cuberto de lousas. Está algo desfeito nunha das augas, pois o vento tiroulle algunhas lousas.

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada.

HÓRREO DA DÁ.

Seguindo cos hórreos que teño preto da casa, hoxe vou presentarvos outro fermoso exemplar que se atopa no lugar da Dá, case a carón da pista e ao final das casas.
É un curioso e vello exemplar que está facendo as veces de muro e de hórreo, xa que está no medio dun muro de pedra. Pertence ao modelo tipo “Cabanas”.

A soleira é maciza e media-alta de cachotería de pedra, aínda que por un dos lados está algo recebado. O tornarratos é corrido e fai as veces de chan da cámara. Esta é mixta (madeira e pedra), con columnas de pedra centrais que a dividen en dous corpos. Leva unha fita lonxitudinal horizontal que atravesa ao hórreo pola súa metade. A porta está nun dos penais e ten escaleira de pedra. O teito é o típico, a catro augas, e cuberto de lousas e con pedras no remate das mesmas para termar delas, o mesmo que no caso do exemplar dos Loureiros .

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada.

HÓRREO DE OS LOUREIROS

Moi preto da miña casa e no lugar orixinal de Os Loureiros hai un vello hórreo que hoxe quero ensinarvos. É un fermoso exemplar que no seu tempo cumpría a súa función á perfección.

Suspendido sobre muretes transversais de cachotería de pedra e con acceso nun dos penais (no que dá á casa) por unha escaleira feita tamén de pedra. A súa posición, pódese dicir que é media alta pola altura dos muretes.

Os tornarratos son de pedra e van independentes, ten tres, como o número de muretes. Sobre eles apoian as trabes de madeira da cámara que sustentan o armazón da mesma.

A cámara é de madeira con dúas divisións mediante columnas tamén de madeira, o que lle confire tres corpos ao hórreo. As doelas de madeira van atravesadas lonxitudinalmente por unha fita de madeira horizontal.

O teito, a catro augas, é de lousas. O remate do mesmo é de encaixe dunhas lousas noutras. E neste exemplar podemos ver algo que ata o de agora non víramos, pedras enriba das lousas de encaixe facendo de contrapeso. (Imos descubrindo algo novo cada día).

É, como dixen, un fermoso e vello exemplar de hórreo que se corresponde co tipo “Cabanas”.

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada.

HÓRREO NO CACHOPAL-RIBADEUME.

Por xentileza de Dona Mariluz Pena Barro, que amablemente me remitiu unha foto deste hórreo, hoxe podemos ver un exemplar máis nesta páxina e que está situado no Cachopal-Ribadeume.

Trátase nesta ocasión dun fermoso e ben coidado hórreo do tipo “Cabanas”, abondosos no noso municipio. Base ou soleira maciza, con escaleira frontal de tres chanzos, todo en cachotería de pedra. Tornarratos de pedra que fai as veces de chan da cámara. Cámara mixta (madeira e pedra), con dous corpos separados por columnas centrais de pedra, ao igual cos penais que tamén son de pedra. A cámara de madeira leva dúas fitas horizontais lonxitudinais.

O teito, coma nos do tipo “Cabanas” a catro augas e cuberto de lousa con remates de tella. Como vemos un fermoso exemplar de hórreo e ben coidado polos donos para que perdure anos e poidamos desfrutar da súa vista. E supoño que aínda seguirá empregándose para gardar e secar algo dentro del, ao mesmo tempo que é unha peza máis ornamental da zona onde está.

O meu agradecemento a Mariluz Pena pola súa aportación a esta páxina.

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada

HÓRREO II DE RIBADEUME.

Este exemplar veu da zona da mina, o dono mercouno e levouno para Ribadeume. Como se pode ver algún elemento non é o orixinal, mais o importante é que se salvou de ser derrubado coma moitos e ir para a “escombreira” ou entulleira.

A sustentación non é a orixinal, ten uns muros transversais feitos de bloque, enriba deles os tornarratos de chantas e, enriba destes, outros muros transversais compostos por unha pedra de cantería.

Estas soportan as trabes de madeira que compoñen o armazón da base da cámara.

A cámara é de madeira toda ela, con dúas columnas intermedias que dividen a cámara en tres corpos. tamén leva dúas fitas ou cintas lonxitudinais horizontais. A porta está nun dos penais e o acceso á mesma é por medio dunha escaleira feita en lousa ben cortada. O teito é a catro augas, de lousa e con remate en tella.

Este exemplar é do tipo “Cabanas” e, como xa comentei, estaba na zona de expropiación da mina.

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada

HÓRREO I DE RIBADEUME

O día que visitei o monumento á música, puiden facer unhas fotos a dous hórreos que son visibles dende a estrada. Hoxe preséntovos o primeiro, pois é especial, como algún dos que vimos xa, pero de bo tamaño.

Este exemplar ten a soleira maciza, dunha altura media. A simple vista non se lle ve a escaleira de pedra, posiblemente se acceda por unha escada de man. O tornarratos é de pedra e fai as veces de chan da cámara. Esta é mixta (madeira e pedra), de dous corpos e con columna central de pedra. Leva dúas cintas ou fitas lonxitudinais horizontais. A porta vai nun dos penais. O teito é a tres augas, coa viseira de enriba da porta moi pronunciada (isto é o que o fai moi especial), non ten corredor (descoñezo se o tivo en algún momento). O teito de lousa con remate de tella.

Este tipo de hórreos son unha evolución entre os dous que máis abondan na zona, isto é, unha evolución entre o tipo “Vilalba” e o tipo “Cabanas”. Son únicos e merecen ser conservados (os demais tamén, loxicamente)

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada