HÓRREO DE SAA DE ABAIXO (HOXE NOS CHAOS)

Por xentileza de Dona Gloria Bouza que me mandou a foto e, ao mesmo tempo, me informou del, presento hoxe este hórreo (do que eu non sabía) de Saa de Abaixo que foi recuperado. E que segundo me di xa era dos avós e, agora, está na casa dos seus pais no lugar de Os Chaos.

Cando recibín a foto, o primeiro que chamou a miña atención era o soporte ou apoio. Pregunteille se orixinariamente tamén estaba así e xa me dixo que eran de chantas como os dous exemplares do inicio deste apartado. Co que estariamos ante un terceiro caso de hórreo sobre triángulos de chantas e do que se conserva a parte superior, mais non os apoios nin as rateiras.

Mais hai diferencias con respecto aos outros. Primeiro, as augas, este é un hórreo a catro augas, os outros eran a tres. Tampouco leva o lugar de curar os queixos, polo menos, exteriormente. Non ten viseira nin corredor con ou sen columnas. Fáltanlle tamén as rateiras ou tornarratos, posiblemente de chantas tamén e que se perderon pois formaban parte da sustentación orixinal. A porta, coma nos outros, si vai nun dos penais.

É un hórreo dos máis abondosos nas Pontes, o chamado tipo “Cabanas” segundo D. Ignacio Martínez Rguez., pero que non tiña mesa maciza, senón que ía sobre chantas.

Na actualidade vai apoiado sobre unhas bases laterais e algo que semella un cabano pequeno, na foto non se aprecia. Está nun terreo costeiro no lugar dos Chaos, na actualidade.

Semella conservarse, pese aos anos e ao traslado. É de felicitar a esta familia por salvar dito exemplar e que non seguira o mesmo camiño que moitos outros que se perderon para sempre. Mágoa que o exemplo deles non fose imitado por moitos outros. Mais pasou que moitos tiveron que vir a vivir aos pisos e outros, aínda que foron para fincas, non o levaron pois ao non poder cultivar por mor da pouca extensión de terreo (eran fincas non lugares) o hórreo perde a súa utilidade e non se conserva e así perdéronse moitos e bos exemplares.

Texto e fotos aportados por Xose María López Ferro, Cronista Oficial do Concello de As Pontes e director do Museo Etnográfico Monte Caxado, a quen agradecemos a sua colaboración desinteresada